RNG Contribute

Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea — Rangiwaea Living History Project
UPOKO 10 — TUKUA MAI HE TAONGA

Tukua Mai He Taonga

Āwhinatia te whakatipu i te hītori ora o Rangiwaea

Kei roto tonu i ngā whānau ngā kōrero, ngā whakaahua, ngā ingoa, ngā maharatanga me ngā mōhiotanga e kore pea e kitea i roto i ngā pukapuka hītori.

Ko tēnei whārangi he ara mā ngā uri, ngā whānau me ngā tāngata whai hononga ki Rangiwaea ki te tuku mai i aua taonga kia āta tiakina mō ngā whakatupuranga o nāianei me ngā uri kei te haere mai.

He Taonga Tō Kōrero

Kāore tō kōrero e tika kia roa, kia tino oti, kia tuhia rānei i runga i te reo ātaahua. Ka tīmata pea ki tētahi ingoa, tētahi whakaahua, tētahi rerenga kōrero, tētahi wāhi, tētahi rā, tētahi maharatanga poto rānei.

Ka taea e te kaupapa te āwhina ki te whakaraupapa, ki te whakamārama me te whakawhanake i ngā kōrero. Ka noho tonu te mana o te taonga ki te tangata me te whānau nā rātou i tuku.

Ka tīmata te hītori ora ki tētahi tangata e kī ana: “Kei te maumahara tonu au.”
HE AHA KA TAEA TE TUKU?

Ngā Momo Taonga

Ka pōwhiritia ngā momo kōrero me ngā rauemi katoa e whai hononga ana ki te moutere, ki ōna tāngata me te oranga o te hapori.

HE KŌRERO

He Maharatanga, He Pūrākau

He kōrero mō te whānau, te tamarikitanga, te mahi, te marae, te moana, ngā hui me ngā āhuatanga o te noho ki Rangiwaea.

HE WHAKAAHUA

Ngā Kanohi me Ngā Wāhi

Ngā whakaahua o ngā tāngata, ngā kāinga, ngā pāmu, ngā poti, ngā hui, ngā whare me ngā kaupapa o te hapori.

HE REO

Ngā Kōrero ā-Waha

He hopunga reo, he ataata, he waiata, he karakia, he uiui rānei e mau ana i ngā reo o te whānau.

HE TANGATA

Ngā Ingoa me Ngā Whakapapa Kōrero

He mōhiohio mō tētahi tūpuna, kaumātua, mema whānau, kaiārahi, kaimahi, tangata rongonui rānei.

HE WĀHI

Ngā Ingoa Whenua

He ingoa tawhito, he kāinga, he pāmu, he ara, he tauranga, he wāhi hī ika, he wāhi whakahirahira rānei.

HE RĀ

Ngā Kaupapa Hītori

He rā, he tau, he hui, he whakatuwheratanga, he panonitanga, he kaupapa rānei hei tāpiri ki te rārangi hītori.

HE TUHINGA

Ngā Pukapuka me Ngā Rauemi

He reta, he pānui, he mahere, he tuhinga hui, he whakaputanga, he hōtaka, he tapanga rānei.

HE WHAKATIKA

He Kōrero Tāpiri

He ingoa kua ngaro, he rā tika ake, he whakamārama hou, he hononga whānau me ngā whakatikatika ki ngā kōrero kua whakaputaina.

HE UIUI

Tohua He Kaikōrero

Tohua tētahi kaumātua, mema whānau me tētahi atu tangata e tika ana kia hopukina ōna kōrero me ōna maharatanga.

Kāore Koe e Tika Kia Noho Hei Kaituhi

Ka taea te tuku kōrero mā te tuhi noa, mā te tuku whakaahua me ētahi kupu whakamārama, mā te tuku kōnae, mā te waea, mā tētahi hui ā-ipurangi, mā tētahi uiui rānei.

Ki te kore koe e tino mōhio me pēhea te tīmata, tukuna mai ngā kōrero iti e mōhiotia ana. Ka taea te whakatipu āta i te kōrero i muri mai.

Tuhia he maharatanga poto
Tukuna he whakaahua
Tāpiritia ngā ingoa e mōhiotia ana
Tohua tētahi wāhi, tētahi rā rānei
Tonoa tētahi uiui
Tukuna he kōnae reo, ataata rānei

Te Mana me Te Whakaaetanga

Kāore te tuku mai i tētahi kōrero, whakaahua, hopunga, tuhinga rānei e tohu ana ka whakaputaina tonutia ki te ipurangi.

Ka āta tirohia te taonga, te horopaki, te mana pupuri, ngā hiahia o te kaituku me ngā whakaaetanga e hiahiatia ana i mua i te whakamahinga.

Ka taea e koe te tohu kia whakamahia tō ingoa, kia whakaingoatia tō whānau, kia noho ingoakore rānei tō takoha.

Ngā Kōwhiringa Tiaki

Ehara ngā taonga katoa i te mea tika kia kitea whānuitia. Ka taea te tohu i te taumata tiaki e hāngai ana ki tō kōrero, ki tō whānau rānei.

Ka whakaaetia kia whakaputaina whānuitia
Me whakapā mai i mua i te whakaputanga
Mō te whānau anake
Me pupuri mō tētahi wā
Me tango ētahi taipitopito whaiaro
Me kōrero anō mō ngā tikanga whakamahi

Ngā Taonga Taketake

Mēnā kei a koe tētahi whakaahua taketake, reta, pukaemi, rīpene, tuhinga rānei, kāore e tika kia tukuna atu te taonga taketake mā te mēra me te kore whakaritenga.

Ka taea te tīmata mā te tuku whakaahua matihiko me ngā whakamārama. Mēnā e tika ana kia matawaihia te taonga i te kounga teitei, ka taea te whakarite i tētahi huarahi haumaru.

Ka Aha i Muri i te Tukunga?

Ka tae mai tō takoha ki te kaupapa
Ka āta tirohia ngā kōrero me ngā kōnae
Ka whakapā atu mēnā he pātai anō
Ka whakaūngia ngā whakaaetanga
Ka whakaritea te kōrero mō te kohinga
Ka whakamōhiotia koe i mua i te whakaputanga

I ētahi wā ka kitea he hononga ki ētahi atu whakaahua, tāngata, wāhi, kaupapa rānei kua noho kē ki roto i te kohinga. Mā reira ka tupu whānui ake te kōrero kotahi hei wāhanga o te hītori o te hapori.

He Kaupapa e Tupu Ngātahi Ana

Kāore te hītori o Rangiwaea e noho ki te tangata kotahi. Kei roto i ngā whānau maha ōna wāhanga, ā, he rerekē pea ngā tirohanga me ngā maharatanga.

Ka pōwhiritia aua rerekētanga. Mā te whakakotahi i ngā reo maha ka puta mai he whakaahua hōhonu ake, he whakaahua pono ake hoki o te oranga o Rangiwaea.

TUKUA MAI TŌ TAONGA — SUBMIT YOUR CONTRIBUTION

Te Puka Takoha — Contribution Form

Whakamahia te puka nei hei tuku kōrero, whakaahua, kōnae me ngā whakamārama e pā ana ki tō takoha.

Use the form below to submit your story, photographs, files and supporting information.

RNG Contribution Portal

He Kōrero Kotahi, He Taonga Mō Ngā Uri

One story, one photograph or one remembered name may restore an important part of Rangiwaea history.

Hoki ki Te Kaupapa — Return to the Project
Te Kaupapa Hītori Ora o Rangiwaea — Rangiwaea Living History Project
Scroll to Top